ACHOSION TIRLITHRIADAU
Cysylltir tirlithriadau â:
- Llethrau serth, [ger ongl y cwymp]
- Creigiau athraidd, [sy’n gadael i ddŵr lifo trwyddynt]
- Dŵr mewn pridd a chraig, [mae hyn yn iro’r ddaear gan ei gwneud yn fwy ansefydlog]
- Gweithgaredd dynol – tomenni gwastraff mwyngloddio a thoriadau ffyrdd, [yn creu llethrau serthach]
Pam fod llawer o dirlithriadau yng Nghymru?
Am fod cyfuniad o’r ffactorau uchod yn digwydd yn aml.
- Llethrau serth mewn dyffrynnoedd rhewlifol a chlogwyni arfordirol
- Ym maes glo De Cymru ceir tywodfaen athraidd bob yn ail â haenau clai anathraidd [mae clai yn rhwystro dwr glaw dryddiferu ymhellach i’r ddaear ac felly y mae’r haenau athraidd uwchlaw yn mynd yn drwythedig ac mae tarddellau yn ffurfio]
- Mae G Cymru yn un o ardaloedd gwlypaf y DU
- Cloddio am lo yn Ne Cymru, adeiladu priffyrdd arfordirol yng Ngogledd Cymru.
Pam y dylem ni ymboeni am dirlithriadau?
- Rhagwelir y bydd newid hinsawdd yn dod â gaeafau gwlypach a chyflyrau stormus dwysach. [ Newid hinsawdd yng Nghymru yn y dyfodol]
- Dim ond cyflyrau sy’n achosi mwy o dirlithriadau yng Nghymru yw’r rhain.
|
 Tirlun, Blaencwm. Cwm Rhondda, De Cymru
© Photolibrary Wales
|