Oed 11 - 18 > Sut y bydd newid hinsawdd yng Nghymru yn effeithio arnaf i? > Tirlithriadau > Peryglon Tirlithriadau
Dyffrynnoedd D Cymru – Peryglon Tirlithriadau


Mae’r tirlithriadau niferus gerllaw poblogaeth uchel yn y rhanbarth hwn yn cael eu monitro’n fanwl

  • Cyd-ddigwyddodd dau dirlithriad mawr rhwng 1990-2000 â’r uchafbwynt yng nglawiad y gaeaf.
  • Mae’r tirlithriadau canlynol yn dal i symud.
Enw Lleoliad Symudiad cyntaf
Maerdy Rhondda Fach Ar ôl Oes yr Iâ
Blaen-cwm Rhondda Fawr 1954 yna llithriad yn 1989
Duffryn Cwm Afan Yn y 30au diweddar

Gall symudiadau’r tirlithriadau fod yn


  • sydyn, gan ddinistrio adeileddau a godwyd a hyd yn oed achosi marwolaeth
  • araf, gan yn raddol, wneud adeiladau a ffyrdd yn ansefydlog

Ymateb i’r perygl hwn


  • Mae tirlithriadau sydyn annisgwyl angen ymateb sydyn gan y gwasanaethau argyfwng fel yn Nefyn, Penrhyn Llyn, G Cymru, 2001
  • Nid yw symudiad araf ymgipriol mor amlwg. Fe all nad yw’r bobl am adael eu cartrefi. Yn Nhroedrhiw-gwair, Tredegar, D Cymru, 1987, gwrthododd 19 o bobl gael eu hailgartrefu am nad oeddynt yn credu eu bod yn wynebu risg.

Trïwch hyn!
Dychmygwch eich bod yn byw mewn ardal yng Nghymru lle roedd tirlithriadau yn bosibl oherwydd newidiadau hinsawdd. Rydych yn awyddus i gychwyn GRŴP GWEITHREDU i wneud yn siwr bod pawb yn yr ardal yn gwybod am y perygl posibl ac yn gwybod sut i ymateb.


Pwy hoffech chi fod fel rhan o’r grŵp gweithredu? [Meddyliwch am y rhai sy’n penderfynu’n lleol, yn rhanbarthol, a’r rhai sy’n ymwneud â chynllunio mewn argyfwng]


Gan gydweithio â rhai ffrindiau, neilltuwch ran i bob un o’r rhai uchod, e.e. cynghorydd lleol, Aelod Cynulliad lleol,, yr heddlu, daearegwr, ayyb.


CHWARAE RHAN Mae eich grŵp gweithredu am siarad mewn cyfarfod o bobl leol[gallai hwn fod eich dosbarth]


Dyluniwch boster i hysbysebu y cyfarfod cyntaf hwn. Rhowch enw i’ch grŵp gweithredu.


Yn y cyfarfod bydd yn rhaid i bob aelod o’r grŵp wneud cyflwyniad i’r bobl leol. [ Ystyriwch pa wybodaeth y mae ar bob aelod grŵp ei angen]


Troedrhiwgwair, Tredegar, S Wales
Ceisir am ganiatâd B.Gardner


            Adrannau perthnasol: